Ngành thủy sản Việt Nam bước vào quý cuối năm 2026 với một bộ số liệu vững và một điểm tập trung rủi ro đáng để ý.
Bức tranh tăng trưởng
Theo VASEP dẫn số liệu Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu tám tháng đầu năm 2026 đạt 8 tỷ USD, tăng 11,8 phần trăm so với cùng kỳ. Riêng tháng 8 đóng góp 1,14 tỷ USD, tăng 6 phần trăm. VASEP nhận định cả năm có thể vượt mốc 12 tỷ USD nếu nhu cầu ở các thị trường chủ lực được giữ vững.
Trong cơ cấu tăng trưởng đó, có hai điểm nổi bật.
Trung Quốc và Hong Kong đang gánh phần lớn tăng trưởng
Tính đến cuối tháng 8/2026, Trung Quốc và Hong Kong đạt 2,03 tỷ USD, tăng 33,4 phần trăm so với cùng kỳ và chiếm khoảng một phần tư tổng kim ngạch. Không thị trường nào khác tăng với tốc độ đó.
Tôm vẫn là trụ cột, cá tra là động lực
Nửa đầu năm 2026, xuất khẩu tôm đạt 2,3 tỷ USD, tăng 13,6 phần trăm, giữ tỷ trọng quanh mức 40 phần trăm tổng kim ngạch thủy sản. Cá tra cho mức tăng theo phần trăm mạnh hơn, với bốn tháng đầu năm đạt 720 triệu USD, tăng 17 phần trăm.
Rủi ro nằm ở đâu
Tăng trưởng thì trải rộng. Rủi ro thì không. Nó gần như dồn hết vào các quyết định chính sách ở thị trường Mỹ, cộng với những khoản chi phí nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp.
- Kết quả rà soát thuế chống bán phá giá với tôm vào Mỹ dự kiến công bố cuối tháng 9/2026, chi phối đơn hàng và giá chào
- Các biện pháp theo Điều 301 vẫn là biến số còn hiệu lực với hàng đi Mỹ
- Với cá tra, kết quả đợt rà soát hành chính lần thứ 21 tác động trực tiếp lên giá
- Chi phí vận tải biển tăng trở lại do căng thẳng khu vực Trung Đông, kéo dài thời gian giao hàng và bào mòn biên lợi nhuận
Ý nghĩa thực tế
Với một nhà máy Việt Nam, câu hỏi chiến lược cuối 2026 không phải là có nên tăng trưởng hay không, mà là phần tăng trưởng nào đang phải đánh đổi bằng sự tập trung rủi ro.
- Nếu tỷ trọng thị trường Mỹ đang tăng trong khi kết quả rà soát chưa công bố, doanh nghiệp đang gánh một rủi ro chính sách chưa được phản ánh vào sổ đơn hàng hiện tại
- Nếu tăng trưởng ở Trung Quốc là thật, câu hỏi tiếp theo là nó dựa vào một hai đối tác hay dựa trên tệp khách hàng đã thật sự mở rộng
- Yêu cầu tuân thủ và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao đang quyết định việc người mua nào còn có thể nhận hàng của bạn, bất kể mức giá
Với nhà nhập khẩu nước ngoài đang cân nhắc nguồn cung Việt Nam, cùng bộ số liệu đó lại mang nghĩa khác: năng lực sản xuất sẵn có và đang mở rộng, nhưng việc chọn đối tác quan trọng hơn so với giai đoạn thị trường đi ngang, bởi thời kỳ tăng trưởng luôn thu hút những đơn vị mới với mức độ kỷ luật hồ sơ không đồng đều.
Thành viên có thể đề nghị analyst của chúng tôi dựng bức tranh đã kiểm chứng cho một dạng sản phẩm, một thị trường hoặc một đối tác cụ thể qua Intelligence Desk.
Nguồn: VASEP dẫn số liệu Hải quan Việt Nam (báo cáo tháng 8/2026); VASEP (báo cáo 6 tháng và 5 tháng đầu năm 2026)
Số liệu phản ánh các bản ghi ghi nhận được trong bộ dữ liệu hiện có, không nên hiểu là toàn cảnh thị trường toàn cầu.